Oefenen, oefenen en nog eens oefenen. En dan ineens overtuig je ook online!
Online vergaderen is onderdeel van Het Nieuwe Normaal. Veel mensen voelen zich er echter nog wat ongemakkelijk bij.
Want ineens ‘moet’ je via Zoom of via Teams je mening geven in een vergadering. Bovendien kent die vergadering een compleet andere dynamiek. Het is bijna niet te vergelijken met Het Echte Leven. Of, toch wel?
We spraken met Marja Smits in een tweeluik. Marja is een van de trainsters bij Dé Nederlandse Debatclub in Amsterdam. Bovendien is ze voorzitter van de jury van het allereerste officiële Nederlands Kampioenschap Online Debatteren dat van 26 t/m 30 oktober wordt georganiseerd.
1
Jij bent in real life ijzersterk met het logisch opbouwen van je betoog, als je voor de zaal staat. Bouw jij je betoog op een andere manier op voor de webcam dan in real life?
“Je betoog opbouwen in real life of online is in principe hetzelfde: bedenken waarom je voor of tegen bent, welk punt je wilt maken en daar argumenten en voorbeelden bij bedenken. Uiteraard bereid je je ook voor op de inbreng van de tegenstander. Hooguit denk je nog meer na over een pakkende openingszin, oneliner of afsluitende zin, omdat je die nog meer nodig kunt hebben dan in het echte fysieke leven, in de Boardroom, vergaderzaal of tijdens een presentatie.”
2
In real life heb je veel beter in de smiezen of mensen het met je eens zijn, of deels oneens, of totaal oneens… Je kunt dat bijvoorbeeld aan hun houding zien aan tafel. Bij een webcamsessie zie je dat veel minder. Hoe ga je daarmee om?
“Ogen, mond, de stand van het hoofd: dat zijn de signalen waarmee je het online moet doen. Die zijn minder gemakkelijk te zien dan tijdens een debat in levende lijve. Het lastige met online debatteren is dat je naar een scherm kijkt waar je ook jezelf ziet én je in de camera moet kijken, in plaats van naar de afbeeldingen op je scherm.”
“Als je in de camera kijkt, kijk je de ander aan, waardoor je veel overtuigender wordt. Dat is best even veel om te doen in het begin, maar door het veel te doen, wen je er aan en wordt je er vaardiger in. Het kan ook een voordeel zijn dat je het minder meekrijgt wat de ander vindt, omdat je je dan minder kunt laten afleiden door de ander. Zo is het ook weer! Daardoor is de kans ook groter dat je dichter bij jezelf blijft!”
TIP: Kijk beslist even deze leuke video!
3
Is het online slim om ‘humor’ te gebruiken om je argumenten kracht bij te zetten? Wat is het verschil met in real life?
“Humor is altijd slim om in te zetten bij een debat, dus dat is niet anders bij een online gesprek. Het is dan wel nog belangrijker om op de tegenstander te letten. Pikte hij het op? Droeg het bij aan het maken van je punt, of juist niet? Daarmee kun je beter inschatten of de inzet van humor een goede strategie is bij deze tegenstander, in dat debat.”
“Het verschil met het echte leven is dat er geen zaal met toehoorders is, die met je meelachen en dus zo indirect bijdragen aan de kracht van jouw betoog. Je zult het dus meer op eigen kracht moeten doen. De interactie lijkt minder maar die is er wel degelijk. De dynamiek is anders.”
4)
Moet je – als je online debatteert – minder argumenten gebruiken ten opzichte van een debat in het echte leven?
“Deze vraag is niet eenvoudig met een ja, minder of nee, te beantwoorden. Het is wel van belang om je goed te realiseren dat de concentratiefocus minder lang is bij de deelnemers. Dus de vraag is of je alle argumenten wel moet gebruiken en of je niet een keuze moet maken om vooral éérst de allerbelangrijkste argumenten scherp naar voren te brengen.”
“Bedenk goed dat een online debat dus nog meer over de inhoud gaat en wat minder over de vorm.”
“Dan is het goed voorstelbaar dat bij een discussie waarin een oplossing wordt aangedragen, je eerst heel goed duidelijk moet maken welk probleem er speelt, waarom het een probleem is en waarom de geboden oplossing wel of niet de juiste is. In zo’n situatie kan de hoeveelheid argumenten minder van belang zijn, maar is het beter om je spreektijd te vullen met het bewijzen van het antwoord op de vraag of het (vermeende op te lossen) probleem wel of niet bestaat.”
5)
Wat zijn jouw eigen ervaringen met serieuze discussies die je online hebt gevoerd?
“Toen ik het voor het eerst deed, vond ik het best lastig om geconcentreerd te blijven. Daarbij had ik het idee dat ik veel overtuigender overkom als ik voor een groep sta. Ik ben namelijk een debater die graag gebruik maakt van houding, mimiek en een bepaalde flair. Dus dat je niet alleen maar bezig bent met het puur spuwen van argumenten maar dat je ook de toehoorders meeneemt in jouw betoog.”
“Online is dat wezenlijk anders. Ja, ik moest daar best aan wennen. Maar intussen heb ik het al zo vaak gedaan, dat ik er handig in ben geworden. En, de trucjes ken. Uiteindelijk gaat het hier ook gewoon om persoonlijke vaardigheden: dat is proberen, proberen en nog eens proberen. Er is niks mis mee om jezelf op dat gebied te willen verbeteren.”
6)
Welke belangrijke tip geef je voor al die mensen die online willen overtuigen?
“Oefenen en ga het vooral doen. Er zijn echt wel een paar verschillen met het fysieke echte leven, maar als je die eenmaal herkent en weet hoe je er mee om kunt gaan, dan maakt het je op een gegeven moment niet meer uit of het online of live is.”
“Waarschijnlijk zitten we voorlopig nog wel even vast aan het Nieuwe Normaal en het thuiswerken. Daardoor zullen we ook meer online vergaderen en debatteren. Ik denk tevens dat het op dit punt nooit meer wordt zoals vroeger, gezien de vele voordelen die er zijn met betrekking tot het online vergaderen. Dus… je kunt het je maar beter goed eigen maken dat online overtuigen. Claim je plek in een vergadering, wees assertief en durf onderbouwd je punt te maken.”
“Dus meedoen aan het Nederlands Kampioenschap Online Debatteren is dan ook mijn aanbeveling. Je kunt je online meten – in spelvorm – aan andere debaters. En, iedere deelnemer ontvangt ook nog eens na afloop zijn persoonlijk rapport met vele Tips en Tricks om het in Het Echte Leven nóg beter te gaan doen!”
