Wie regelmatig vergadert, herkent de cruciale momenten. Zoals het punt waarop er écht besloten moet worden over een agendapunt. Immers, de discussie is gevoerd, de argumenten zijn uitgewisseld waarna de voorzitter van de vergadering één van de twee volgende vragen stelt…
- “Wie is er vóór dit voorstel?” of
- “Zijn er bezwaren tegen dit voorstel?”
Op papier lijken de vragen bijna identiek. In de praktijk zijn ze echter sociologisch totaal verschillend. En precies daar zit een belangrijk leerpunt voor iedereen die wil overtuigen, invloed wil uitoefenen of simpelweg sterker wil staan in een groep.
Stilte is nooit neutraal
In groepen heeft stilte altijd betekenis. Alleen: die betekenis wordt bepaald door de vraag die gesteld wordt. Bij ‘wie is er vóór?’ betekent stilte vaak:
- twijfel,
- onzekerheid,
- of de wens om geen positie in te nemen.
Bij ‘zijn er bezwaren?’ betekent dezelfde stilte iets heel anders:
- impliciete instemming,
- meegaan met de groep,
- geen behoefte aan verdere discussie.
De inhoud verandert niet, maar het sociale effect wel. En dat effect is groot.
De sociale drempel verschuift
Het verschil zit in wie risico moet nemen.
- Bij ‘wie is er vóór?’ moeten voorstanders zichtbaar opstaan.
- Bij ‘zijn er bezwaren?’ moeten tegenstanders zich expliciet melden.
En dat laatste is psychologisch zwaarder.
Bezwaren uiten betekent dat je afwijkt van de groep, dat je zelfs wellicht de harmonie verstoort én dat je jezelf ook nog eens moet verantwoorden over je standpunt. Veel mensen vermijden dat. Niet omdat ze inhoudelijk overtuigd zijn, maar omdat de sociale kosten hoog zijn. De meeste mensen willen namelijk niet buiten de groep vallen. Men vindt het lastig om met de druk om te gaan die ontstaat, als je jezelf buiten de groep plaatst.
Zo kan een voorstel een akkoord krijgen zonder dat er echte instemming is uitgesproken.
Macht zit vaak in de formulering
De vraag “zijn er bezwaren?” suggereert dat het voorstel al redelijk, logisch en rijp is. Wie bezwaar maakt, krijgt automatisch de bewijslast. Dat is geen toeval. Ervaren voorzitters gebruiken deze formulering om tempo te maken en conflicten te beperken. Juridisch maakt het vaak weinig verschil. Sociologisch des te meer.
Hoe doorbreek je dit mechanisme?
Niet door harder te praten. Niet door emoties. Maar door voorbereiding. Wie zijn argumenten op orde heeft:
- durft wél zijn hand op te steken,
- durft wél bezwaar te maken,
- en kan wél rustig uitleggen waarom.
Echter… Zodra je weet wat je vindt en waarom, verschuift de machtsbalans. Dan voelt bezwaar maken niet langer als storen, maar als bijdragen. Dan sta je steviger, ook als de groep de andere kant op beweegt.
Het (sociologisch) mechanisme verliest zijn kracht zodra jij je positie helder kunt verwoorden.
Debatvaardigheid is geen luxe, maar gereedschap
Dit soort momenten spelen zich bijna overal af. Of het nu gaat om vergaderingen op het werk. Of tijdens de ALV van jouw appartementencomplex. Of tijdens de vergadering van de jeugdcommissie van de hockeyclub. Overal dus. Zelfs ook in informele gesprekken.
Het is dan ook essentieel om je debatvaardigheden op orde te hebben. Deze belangrijke soft skills gaan echter niet altijd over winnen. Het gaat vooral ook over scherp denken, helder formuleren en sociaal-dynamische druk herkennen én hanteren!
Trainen maakt het verschil
Bij Dé Nederlandse Debatclub trainen we precies deze vaardigheden. Je leert bijvoorbeeld tijdens de clubavonden die we in Amsterdam én ook online organiseren, hoe je je argumenten (beter) kunt structureren, hoe je weerstand onder woorden brengt en… vooral ook hoe je stevig blijft staan bij jouw eigen standpunt, zelfs als de groep richting een collectieve andere mening verschuift.
Het voordeel?
Je denkt niet achteraf dat je iets had moeten zeggen. Je weet juist op het moment zelf dat je het dúrft te zeggen.
In feite komt dit hele debattechnisch en sociologisch mechanisme op het volgende neer: wie zijn standpunt op orde heeft, laat zich niet stilzwijgend wegstemmen.
Zien we jou binnenkort?
Je bent van harte welkom bij Dé Nederlandse Debatclub. Wij trainen onszelf op belangrijke persoonlijke vaardigheden zoals spreken in het openbaar, pitchen, speechen, argumenteren, debatteren, (jezelf) presenteren en de kunst van het overtuigen. Dat doen we onder andere tijdens onze clubavonden in Amsterdam.
Maar ook geven we regelmatig workshops en trainingen in het land. Onze opdrachtgevers zijn vaak commerciële bedrijven, politieke partijen (zowel landelijk als lokaal), het onderwijs en de overheid.
