Leiding geven klinkt vaak groter dan het is. Alsof je over uitzonderlijke eigenschappen moet beschikken. Alsof je altijd het juiste antwoord moet hebben. Alsof je geboren moet zijn met natuurlijk gezag. Maar goed leiderschap begint niet bij harder praten, belangrijker doen of overal bovenop zitten. Het begint bij iets veel simpelers: weten waar je voor staat en dat duidelijk kunnen overbrengen.
Dat klinkt makkelijk. Totdat iemand je kritisch bevraagt. Totdat je team twijfelt. Totdat er spanning ontstaat in een vergadering.
Dán blijkt pas of je verhaal stevig staat.
We hebben in dit blog de 5 belangrijkste kenmerken van goed leiderschap (en dus van een goede leider) op een rijtje gezet.
Kenmerk 1
Goed leiderschap begint met visie
Als leidinggevende moet je visie hebben. Maar visie is geen mooie zin op een website of een ambitieus plan in een beleidsdocument. Visie is kunnen uitleggen waar je naartoe wilt, waarom dat belangrijk is en wat dat betekent voor de keuzes van vandaag.
Een goede leider maakt richting concreet. Niet door elke stap zelf voor te kauwen, maar door mensen te helpen begrijpen waarom iets nodig is. Daarvoor moet je helder kunnen denken, scherp kunnen formuleren en overtuigend kunnen spreken. Want een visie die je niet kunt uitleggen, blijft vooral een idee in je hoofd.
Kenmerk 2
Practice what you preach
Leiderschap wordt pas geloofwaardig als je eigen gedrag klopt met je verhaal. Zeg je dat openheid belangrijk is? Dan moet je ook ruimte geven aan tegengeluid. Zeg je dat kwaliteit telt? Dan moet je zelf ook zorgvuldig zijn. Zeg je dat samenwerking centraal staat? Dan kun je niet alleen zenden.
Mensen luisteren naar wat je zegt, maar ze kijken vooral naar wat je doet. Consistentie is daarin essentieel. Niet één keer duidelijk zijn, maar steeds opnieuw. Niet alleen als het makkelijk is, maar juist als het schuurt.
Kenmerk 3
De leider als denker én spreker
Een goede leidinggevende kijkt vooruit. Je moet scenario’s kunnen schetsen, risico’s herkennen en keuzes onderbouwen. Wat gebeurt er als we niets doen? Welke bezwaren zijn terecht? Welke argumenten wegen het zwaarst? Dáár zit misschien wel de kern van goed leiderschap: je moet je eigen verhaal op orde hebben.
Je moet dus logisch kunnen redeneren. Je moet vragen kunnen stellen die verder gaan dan de oppervlakte. Je moet kritiek kunnen onderzoeken zonder meteen in de verdediging te schieten. En je moet je ideeën kunnen presenteren aan een groep, in een overleg, tijdens een pitch of op een podium. Dat zijn geen bijzaakvaardigheden. Dat zijn leiderschapsvaardigheden.
Kenmerk 4
Overtuigen zonder te overschreeuwen
Wie leiding geeft, moet kunnen overtuigen. Niet door harder te praten dan de rest, maar door betere argumenten te gebruiken. Door rustig te blijven als iemand weerstand biedt. Door structuur aan te brengen in een gesprek. Door een vergadering niet te laten verzanden, maar richting te geven.
Spreken in het openbaar, debatteren, pitchen, argumenteren en jezelf presenteren zijn vaardigheden die je kunt trainen. En hoe beter je daarin wordt, hoe sterker je leiderschap zich ontwikkelt.
Kenmerk 5
Weerbaar willen zijn
Natuurlijk hoort kritiek erbij. Soms is die terecht. Soms niet. In beide gevallen vraagt leiderschap om weerbaarheid. Je hoeft niet met elke mening mee te bewegen, maar je moet wel kunnen luisteren, wegen en reageren.
Weerbaar zijn begint in ieder geval met de kracht om snel te kunnen schakelen.
Hoe doe je dit in de praktijk?
Kortom. leiding geven is dus misschien niet zo moeilijk als het lijkt. Maar het vraagt wel oefening. Vooral in denken, spreken en overtuigen. Want wie anderen wil meenemen, moet eerst zijn eigen verhaal helder hebben.
En juist dat laatste trainen we bij Dé Nederlandse Debatclub in Amsterdam.
We organiseren maandelijks clubavonden waarbij ambitieuze young and old professionals zichzelf trainen op belangrijke persoonlijke vaardigheden zoals spreken in het openbaar, pitchen, speechen, argumenteren, debatteren, jezelf presenteren en de kunst van het overtuigen. Dat doen we in ongelooflijk veel verschillende formats waarmee we veel situaties en discussies uit het echte leven simuleren. Daardoor ontwikkel je ook veel meer strategisch inzicht in discussies en debatten.
Je bent van harte welkom om een keer deel te nemen aan een clubavond of aan een beginnerstraining mee te doen.
Daarnaast is het mogelijk om ons in te huren voor trainingen of workshops. Dat doen we al jaren voor onder andere het bedrijfsleven, de overheid en de publieke sector, politieke partijen en het onderwijs. Of het nu om een dagdeel gaat of een serie workshops: persoonlijke groei staat centraal. En, als persoonlijke groei stapje voor stapje wordt bereikt, dan groeit ook jouw leiderschap.
