Ken je dat? Je begint een gesprek over een belangrijk onderwerp en tien minuten later heb je het ineens over iets totaal anders. Iedereen praat, iedereen heeft argumenten, maar niemand weet nog waar het eigenlijk over ging.
Dat gebeurt veel vaker dan je denkt. Niet omdat mensen slecht luisteren, maar omdat ze moeite hebben om hoofdzaken van bijzaken te onderscheiden.
De vraag is dus: hoe doe je dat wél? Het antwoord is verrassend eenvoudig.
Vraag jezelf voortdurend het volgende af…
- Welk probleem proberen we op te lossen?
- En welk doel willen we bereiken?
Zodra je dat helder hebt, wordt het veel gemakkelijker om irrelevante zijpaden te herkennen.
Oude koeien
Stel dat een gemeenteraad discussieert over verkeersveiligheid rondom een basisschool. Dan is de hoofdzaak de vraag hoe kinderen veiliger naar school kunnen. Iemand kan vervolgens beginnen over de kleur van de verkeersborden, een incident van tien jaar geleden of de kosten van een compleet ander project. Misschien zijn het interessante onderwerpen, maar als ze niets bijdragen aan het oplossen van het oorspronkelijke probleem, zijn het bijzaken.
Hetzelfde geldt wanneer mensen tijdens een debat oude koeien uit de sloot halen. Een gebeurtenis van jaren geleden kan best interessant zijn, maar als die niets toevoegt aan het probleem dat nú op tafel ligt, is de kans groot dat de discussie afglijdt naar een bijzaak. Goede debaters herkennen dat meteen en brengen het gesprek vriendelijk maar resoluut terug naar de kern.
Zo houd je tijdens een debat de hoofdzaak vast.
De volgende keer dat je een discussie voert, gebruik dan deze vier vragen als checklist:
- Wat is het probleem dat we proberen op te lossen?
Blijf dat steeds als uitgangspunt nemen. - Welk doel willen we met dit gesprek bereiken?
Een besluit nemen, iemand overtuigen of informatie verzamelen? Dat bepaalt welke argumenten relevant zijn. - Brengt dit argument ons dichter bij de oplossing?
Zo niet, dan is de kans groot dat je met een bijzaak bezig bent. Blijft de ander stug volhouden dat zijn of haar argument wel waardevol is? Daag die ander dan uit door veel open (bewijs)vragen te stellen. - Durf terug te sturen naar de kern.
Zeg bijvoorbeeld: “Interessant punt, maar hoe helpt dit ons bij de vraag die we eigenlijk proberen te beantwoorden?”
Alleen al door jezelf deze vier vragen te stellen, zul je merken dat gesprekken veel meer richting krijgen.
Gespreksvaardigheid
En daar zit misschien wel het grootste misverstand. Veel mensen denken dat hoofdzaken en bijzaken onderscheiden vooral een denkoefening is. Alsof je alleen maar slim genoeg hoeft te zijn om het juiste antwoord te vinden. In werkelijkheid is het vooral een gespreksvaardigheid. Je moet leren luisteren, doorvragen, samenvatten en een gesprek weer terugbrengen naar de kern zodra het afdwaalt. Dáár ontstaat het verschil tussen een discussie die alle kanten op schiet en een gesprek dat daadwerkelijk iets oplevert.
Dat betekent overigens niet dat details onbelangrijk zijn. Soms is juist één detail beslissend. De kunst is om steeds te beoordelen of een detail daadwerkelijk invloed heeft op de conclusie die je wilt trekken. Draagt het bij aan de oplossing? Dan is het relevant. Leidt het alleen maar af? Dan kun je het gerust parkeren.
Overzichtelijk zijn = overtuigen
Goede debaters doen dit bijna automatisch. Zij laten zich niet meeslepen door elk nieuw argument dat op tafel komt. Ze brengen het gesprek telkens terug naar de kern. Daardoor blijven discussies overzichtelijk, worden besluiten sneller genomen en overtuigen zij veel gemakkelijker hun publiek.
Het mooie is dat dit geen aangeboren talent is. Het is een vaardigheid die je kunt trainen. Sterker nog: zodra je leert om de essentie van een discussie te herkennen én de gespreksvaardigheden ontwikkelt om anderen daarbij mee te nemen, merk je dat je niet alleen beter debatteert, maar ook effectiever vergadert, overtuigender presenteert en scherper beslissingen neemt.
Train je gespreksvaardigheden
Precies daarom besteden we hier tijdens de trainingen van Dé Nederlandse Debatclub veel aandacht aan. Niet alleen aan sterke argumenten, maar juist ook aan de gespreksvaardigheden waarmee je een discussie richting geeft en de hoofdzaak centraal houdt. Want wie die vaardigheid beheerst, laat zich niet langer afleiden door de bijzaak.
En dát is precies het verschil tussen een discussie die nergens naartoe gaat en een gesprek dat écht resultaat oplevert.
Zien we je een keer bij Dé Nederlandse Debatclub in Amsterdam? We organiseren regelmatig beginnerstrainingen. Ook geven we workshops en trainingen aan bedrijfsleven, overheid, publieke sector, de politiek en het onderwijs.
