Iedereen is voor eerlijkheid. Iedereen vindt loyaliteit belangrijk. Zolang het niets kost, is het makkelijk om principes te hebben. Maar wat gebeurt er als het wél iets kost? Daar zit een van de sterkste vragen die je in een debat kunt stellen: de wat-als-vraag. Wat ons betreft van harte aanbevolen om die supervraag eens te gaan stellen als je verhit en fel in debat bent. We wensen je bij voorbaat al veel debatplezier!
Niet voorspellen, maar toetsen
Veel mensen denken dat een wat-als-vraag over de toekomst gaat. “Wat als de economie instort?” Zo’n vraag is makkelijk te ontwijken. “Daar ga ik niet over speculeren,” zegt je tegenstander, en jij staat met lege handen.
Je kunt de wat-als-vraag echter ook gebruiken om iemands overtuiging te testen. Overtuigingen rusten namelijk op normen en waarden. De echte vraag is dan: houdt iemand zich daaraan vast als het moeilijk wordt?
Stel dat je debat-tegenstander zegt dat integriteit voor hem voorop staat. Dan vraag jij: “Wat als uw eigen partijgenoot dit had gedaan?”
Of hij noemt transparantie en privacy allebei belangrijk. Dan vraag jij: “Wat als die twee botsen?” Nu moet hij kiezen. En wie weigert te kiezen, laat ook iets zien.
Een eerlijk dilemma wint het van een valstrik
Twee dingen maken het verschil tussen een scherpe vraag en een goedkope truc.
Begin met de waarde van de ander, in zijn eigen woorden: “U zei net dat gelijke behandeling voor u het belangrijkst is.” Daarmee leg je een fundament waar hij niet meer omheen kan.
Zorg daarna dat je scenario realistisch is. Bedenk je een extreem, gekunsteld geval waarin elk principe sneuvelt, dan ziet het publiek een valstrik. De sympathie gaat naar je tegenstander, en jij hebt het debat verloren terwijl je dacht te winnen. Een eerlijk dilemma dwingt tot een echt antwoord. En in dat antwoord zie je wie iemand werkelijk is.
Dit soort vragen stel je niet zomaar. Je moet namelijk wel goed luisteren, snel schakelen en weten wanneer je doorvraagt. Dat is een vaardigheid die je kunt trainen.
Dé Nederlandse Debatclub
Bij onze debatclub – we zijn gevestigd in Amsterdam – oefenen we precies dat: argumenteren, doorvragen, overtuigen en standhouden als het spannend wordt. Word lid en scherp je vaardigheden aan in een groep die je uitdaagt. Of boek een training voor jezelf of je team.
Want wat als jij straks degene bent die de beslissende vraag stelt?
Waardoor je het debat naar je toetrekt.
Mooi toch?
